1. Các tế bào của hệ miễn dịch thích ứng

Các tế bào B trưởng thành khi được kích hoạt sẽ tạo thành tế bào nhớ và tế bào plasma, tiết ra kháng thể đặc hiệu với mầm bệnh. Tế bào B là một trong ba loại tế bào trình diện kháng nguyên (antigen-presenting cell – APC) chuyên nghiệp, có biểu hiện protein phức hợp tương thích mô chính (major histocompatibilty complex – MHC) lớp II trên bề mặt để kích hoạt tế bào T (MHC lớp II chỉ biểu hiện trên bề mặt một số APC nhất định như đại thực bào, tế bào B, DC, trong khi MHC lớp I biểu hiện trên bề mặt hầu hết tế bào có nhân).

Tế bào T gồm nhiều loại khác nhau có nguồn gốc từ tế bào tiền thân T, những loại phổ biến nhất gồm tế bào T nhớ (memory T cell), tế bào T gây độc CD8+ (CD8+ cytotoxic T cell – Tc) và tế bào T hỗ trợ CD4+ (CD4+ T helper cell – Th).

Tế bào T gây độc (Tc) xác định và tiêu diệt các tế bào mang kháng nguyên đặc hiệu của mầm bệnh.

Tế bào T hỗ trợ (Th) tiết ra các cytokine điều hòa phản ứng miễn dịch khi được kích hoạt bởi APC, từ đó tăng cường hoặc ức chế hoạt động của các tế bào miễn dịch khác – đặc trưng cho hệ thống miễn dịch thích ứng. Th gồm nhiều phân nhóm (Th1, Th2, Th17, Treg,…), mỗi phân nhóm tiết ra một số cytokine cụ thể để điều hòa một phản ứng miễn dịch cụ thể.

2. Sự tương tác giữa hệ miễn dịch bẩm sinh và hệ miễn dịch thích ứng

Hai nhánh của hệ thống miễn dịch phối hợp với nhau bằng cách sử dụng sự tương tác giữa các tế bào, các cytokine và các phân tử tín hiệu khác để cung cấp sự bảo vệ hiệu quả nhất cho cơ thể.

Hệ miễn dịch thích ứng cần các thành viên của hệ miễn dịch bẩm sinh (như DC) để trình diện kháng nguyên, khởi động và định hướng các phản ứng của nó. Ngược lại, các thực bào và các tế bào khác của hệ miễn dịch bẩm sinh nhận biết các kháng thể (sinh ra bởi hệ miễn dịch thích ứng) liên kết với mầm bệnh, nhờ đó các thế hệ tiếp theo nhận diện và tiêu diệt mầm bệnh hiệu quả hơn, hỗ trợ các phản ứng của tế bào T.

Sự tương tác giữa các tế bào đóng vai trò quan trọng trong từng nhánh của hệ miễn dịch, đặc biệt là sự kích thích trưởng thành hay hoạt hóa của một loại tế bào nào đó đến loại tế bào khác. Ví dụ, tế bào B non (naïve B cell) cần tế bào Th CD4+ kích thích để phản ứng hiệu quả với kháng nguyên.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Yatim K. M., and Lakkis F. G. (2015). A brief journey through the immune system. Clinical Journal of the American Society of Nephrology, 10(7), 1274-1281. DOI: https://doi.org/10.2215/CJN.10031014

2. Cruvinel W. D. M., et al. (2010). Immune system: Part I. Fundamentals of innate immunity with emphasis on molecular and cellular mechanisms of inflammatory response. Revista Brasileira de Reumatologia, 50, 434-447. DOI: https://doi.org/10.1590/S0482-50042010000400008

3. Mesquita Júnior D., et al. (2010). Immune system-part II: basis of the immunological response mediated by T and B lymphocytes. Revista Brasileira de Reumatologia, 50, 552-580. DOI: https://doi.org/10.1590/S0482-50042010000500008

4. Parker G.A. (2017). Cells of the Immune System. In: Parker G. (eds) Immunopathology in Toxicology and Drug Development. Molecular and Integrative Toxicology. Humana Press, Cham. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-47377-2_2