DA LIỄU - THẨM MỸ
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) khởi động dự án tế bào gốc để điều trị tổn thương da do bức xạ
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (International Atomic Energy Agency – IAEA) đã khởi động một dự án nghiên cứu tế bào gốc nhằm cải thiện khả năng điều trị cho bệnh nhân bị tổn thương da nghiêm trọng do bức xạ. Trong nhiều trường hợp, liều bức xạ cao dẫn đến tổn thương da nghiêm trọng và các biến chứng khác, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân, trong khi quá trình chữa lành thường kéo dài và đau đớn. Các liệu pháp hiện tại mang lại một số lợi ích, tuy nhiên chưa giải quyết đầy đủ những vấn đề phức tạp cho các bệnh nhân, làm nổi bật nhu cầu cấp thiết về một dự án nghiên cứu phối hợp (coordinated research project – CRP) để sử dụng tế bào gốc trong tái tạo tổn thương da do bức xạ. Y học tái tạo, đặc biệt là liệu pháp dựa trên tế bào gốc, có thể mang lại hy vọng mới trong điều trị hội chứng bức xạ qua da (cutaneous radiation syndrome – CRS). Một phương pháp đầy hứa hẹn là liệu pháp tế bào gốc trung mô (mesenchymal stem/stromal cell – MSC) trưởng thành để thúc đẩy quá trình tái tạo mô, giúp phục hồi làn da bị tổn thương và trẻ hóa các vùng bị ảnh hưởng, giảm bớt các triệu chứng thể chất và nâng cao sức khỏe tinh thần cho bệnh nhân. Hy vọng cải thiện những vấn đề này dựa trên các đặc tính của tế bào gốc trung mô, như khả năng di chuyển đến các mô bị tổn thương, điều chỉnh phản ứng miễn dịch và viêm, thúc đẩy sự sống còn của tế bào và sửa chữa mô, kích thích quá trình hình thành mạch máu mới,… Dự án mới có tên “Công nghệ y học tái tạo dựa trên tế bào gốc trung mô để điều trị các tổn thương do bức xạ” (Mesenchymal stem cell based regenerative medicine technologies for treatment of radiation induced lesions), với mục tiêu nâng cao nhận thức và cải tiến các kỹ thuật về liệu pháp MSC ở người lớn, kỹ thuật mô và ngân hàng sinh học, ứng dụng trong điều trị hội chứng bức xạ qua da. IAEA khuyến khích các tổ chức nghiên cứu, trong phạm vi có thể, thu hút phụ nữ và các nhà nghiên cứu trẻ vào các đề xuất của họ. IAEA kêu gọi các tổ chức quan tâm gửi Đề xuất Hợp đồng hoặc Thỏa thuận Nghiên cứu qua email trước ngày 30 tháng 11 năm 2025. Thông tin chi tiết về CRP này có thể tìm thấy tại https://www.iaea.org/projects/crp/e35011. NGUỒN: https://www.iaea.org/newscenter/news/iaea-launches-stem-cell-project-to-treat-radiation-skin-injuries
24/01/2026
Liệu pháp tế bào gốc trung mô CORDStrom với bệnh ly thượng bì bóng nước thể loạn dưỡng lặn (RDEB) và kế hoạch đăng ký cấp phép sản phẩm với FDA Hoa Kỳ
Kết quả thử nghiệm lâm sàng MissionEB (ISRCTN14409785) cho thấy liệu pháp tế bào gốc CORDStrom (được phát triển bởi công ty Inmune Bio) có khả năng cải thiện tình trạng bệnh ở trẻ em mắc bệnh ly thượng bì bóng nước thể loạn dưỡng lặn trung bình và nặng. Những dữ liệu này thúc đẩy Inmune Bio nộp đơn lên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) Hoa Kỳ để xin phê duyệt liệu pháp này ngay trong năm nay, sau đó dự kiến sẽ đăng ký tại Vương quốc Anh và Liên minh Châu Âu.
23/01/2026
Điều trị viêm da dị ứng bằng tế bào gốc trung mô (MSC)
Viêm da dị ứng là một rối loạn viêm mạn tính ở da điển hình, đặc trưng bởi các tổn thương da dạng chàm (eczema) và ngứa dữ dội, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Có nhiều cơ chế bệnh sinh khác nhau gây nên viêm da dị ứng, như yếu tố di truyền, khiếm khuyết hàng rào biểu bì và các yếu tố miễn dịch gây bệnh. Việc điều trị viêm da dị ứng thường là điều trị tại chỗ sử dụng corticosteroid, chất ức chế calcineurin, chất đối kháng thụ thể leukotriene và thuốc kháng histamine, các thuốc này làm giảm tạm thời các triệu chứng nhưng đồng thời gây những tác dụng phụ và kháng thuốc trong điều trị lâu dài. Các phương pháp điều trị mới (kháng thể đơn dòng, dùng tế bào gốc) đang được thử nghiệm và hi vọng được áp dụng trong trong tương lai gần. Tế bào gốc/tế bào đệm trung mô (Mesenchymal stem/stromal cell – MSC) là loại tế bào đa tiềm năng giới hạn, có khả năng tự đổi mới và biệt hóa được thành nhiều loại tế bào khác nhau trong cơ thể, hiện được nghiên cứu ứng dụng nhiều nhất trong liệu pháp tế bào. MSC có thể được thu nhận từ nhiều nguồn khác nhau trong cơ thể, như dây rốn, tủy răng sữa, tủy xương, mô mỡ,… Ngoài những thử nghiệm trong tái tạo mô, MSC đã được nghiên cứu điều trị nhiều loại bệnh liên quan đến miễn dịch và bệnh tự miễn, như hen suyễn, lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp, đa xơ cứng, viêm da dị ứng. Việc ứng dụng MSC trong điều trị những bệnh này dựa trên khả năng điều hòa miễn dịch của chúng, như ức chế hoạt động của tế bào T và B, giải phóng các cytokine chống viêm (IL-10 và TGF-β), giảm sự phát triển của IL-4 và IFNγ, giảm sản xuất lgE,… Khoảng 10 năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã hướng đến điều trị viêm da dị ứng bằng MSC. Các nhiên cứu tiền lâm sàng cho thấy sự tiến triển bệnh có thể bị ức chế bởi MSC có nguồn gốc từ máu dây rốn (UCB-MSC), tủy xương (BM-MSC) hoặc mô mỡ (AD-MSC), trong đó loại tế bào gốc, quá trình chuẩn bị tế bào, số lượng tế bào được cấy ghép, tần suất sử dụng, các mục tiêu theo dõi đánh giá tiến triển bệnh,… khiến các nghiên cứu chưa có sự thống nhất về hiệu quả điều trị. Cơ chế MSC làm giảm phản ứng dị ứng vẫn chưa rõ ràng, vì hầu hết các nghiên cứu không tập trung vào điều trị tại chỗ mà điều hòa phản ứng viêm toàn thân (trong đó một thử nghiệm đã cho thấy tác dụng bảo vệ được quan sát rõ ràng hơn khi tiêm MSC dưới da). MSC cũng không tự động ức chế miễn dịch mà được kích thích để có các đặc tính điều hòa miễn dịch, ví dụ sử dụng các yếu tố mồi như IFN-γ, TNF-α và IL-1β. Mặc dù các nghiên cứu tiền lâm sàng cho những kết quả khả quan, tuy nhiên hiện mới chỉ có một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I/IIa được công bố trong sử dụng MSC để điều trị viêm da dị ứng. MSC từ máu cuống rốn (UCB-MSC) được tiêm dưới da ở 34 người trưởng thành bị viêm da dị ứng mức độ trung bình đến nặng, sau đó đánh giá bằng điểm chỉ số diện tích và mức độ nghiêm trọng của bệnh chàm - eczema (EASI). Kết quả là sự cải thiện triệu chứng được quan sát ở các bệnh nhân thử nghiệm, đặc biệt là nhóm điều trị với liều MSC cao hơn (5 x 10^7 tế bào) có điểm EASI giảm 50% ở hơn một nửa số bệnh nhân (6/11) mà không có tác dụng phụ. Hiện tại, một số thử nghiệm lâm sàng với số lượng bệnh nhân lớn hơn và thiết kế nghiên cứu chặt chẽ hơn đang được thực hiện, như các thử nghiệm NCT02888704, NCT04137562, NCT04179760 (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ, https://clinicaltrials.gov/ct2/home). --------- TÀI LIỆU THAM KHẢO Daltro S.R.T., et al. (2020). Mesenchymal stem cells and atopic dermatitis: a review. Frontiers in cell and developmental biology, 8, 326. DOI: 10.3389/fcell.2020.00326
23/01/2026
Hiệu quả tái tạo đối với lão hóa da mặt của tế bào gốc trung mô (MSC): nghiên cứu so sánh với phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)
Hiện nay, các phương pháp sử dụng tế bào gốc và huyết tương giàu tiểu cầu là những cách trẻ hóa da được quan tâm nhiều nhất. Nghiên cứu này so sánh hiệu quả của hai phương pháp đó trong tái tạo lão hóa da do ảnh hưởng của tia UV.
21/01/2026
