Bệnh lý khác

Liệu pháp tế bào gốc dạng khí dung: Triển vọng mới trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) Các liệu pháp tế bào gốc dạng khí dung đang mở ra một hướng đi đầy triển vọng trong việc thay đổi cục diện điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Thay vì chỉ kiểm soát triệu chứng ngắn hạn hay chống viêm như các phương pháp truyền thống, hướng tiếp cận mới này hướng tới mục tiêu kích thích cơ chế tự sửa chữa của mô phổi. 13/10/2026

Tế bào gốc trung mô (MSC) lão hóa đánh mất dần khả năng tái tạo Tế bào gốc trung mô được coi là xương sống của y học tái tạo và kỹ thuật mô trong nhiều năm qua. Tuy nhiên khi rơi vào trạng thái lão hóa, chúng bị suy giảm nghiêm trọng các đặc tính trị liệu cốt lõi, thậm chí có thể gây phản tác dụng khi được cấy ghép vào cơ thể. 29/09/2026

Thêm 2 trường hợp được chữa khỏi HIV nhờ ghép tế bào gốc: những phát hiện mới đầy ý nghĩa Tại Hội nghị Quốc tế về AIDS lần thứ 26 diễn ra ở Rio de Janeiro (Brazil), các nhà khoa học đã công bố thêm hai trường hợp đạt trạng thái thuyên giảm bệnh lâu dài sau khi ghép tế bào gốc tạo máu. Đây được xem là các ca bệnh thứ 12 và 13 trên thế giới được chữa khỏi HIV nhờ ghép tế bào gốc. 04/08/2026

Ủy ban tư vấn FDA không thông qua đơn xin phê duyệt liệu pháp Deramiocel trong điều trị hội chứng loạn dưỡng cơ Duchenne Trong phiên họp ngày 29/07/2026, Ủy ban tư vấn FDA đã bỏ phiếu bác bỏ việc phê duyệt liệu pháp Deramiocel trong điều trị hội chứng loạn dưỡng cơ Duchenne, do không đủ dữ liệu cho thấy hiệu quả lâm sàng. Kết quả cuộc bỏ phiếu đã gây bất lợi rất lớn cho liệu pháp này trước khi FDA ra quyết định chính thức vào ngày 22/08/2026. 31/07/2026

Bước ngoặt trong điều trị HIV: Liệu pháp CAR-T mang lại những hy vọng mới Kết quả một thử nghiệm trên số lượng nhỏ bệnh nhân cho thấy liệu pháp CAR-T có thể cung cấp một phương pháp điều trị hiệu quả cho những người mắc HIV. 15/05/2026

Người đàn ông Canada có thể là trường hợp tiếp theo được công nhận chữa khỏi HIV nhờ ghép tế bào gốc Tại hội nghị của Hiệp hội Nghiên cứu HIV Canada diễn ra trong các ngày 23-26/04/2026, các nhà khoa học đã báo cáo một trường hợp đạt tình trạng HIV thuyên giảm bền vững, và nếu tiếp tục duy trì tình trạng này thì sẽ được ghi nhận là bệnh nhân HIV tiếp theo được chữa khỏi nhờ ghép tế bào gốc. 05/05/2026

Liệu pháp tế bào Deramiocel làm chậm tiến triển bệnh loạn dưỡng cơ Duchenne Tại hội nghị thường niên của Học viện Thần kinh học Hoa Kỳ, nhóm nghiên cứu về liệu pháp tế bào Deramiocel đã báo cáo kết quả thử nghiệm HOPE-3 cho thấy sản phẩm này có thể làm chậm sự suy giảm chức năng chi trên và bệnh cơ tim ở các bé trai mắc loạn dưỡng cơ Duchenne. 28/04/2026

“Bệnh nhân Oslo” – trường hợp tiếp theo được chữa khỏi HIV nhờ ghép tế bào gốc Người đàn ông Na Uy là trường hợp tiếp theo trong số ít những người được xác định chữa khỏi HIV nhờ ghép tế bào gốc, và là trường hợp đầu tiên trong số này được ghép tủy xương từ người thân trong gia đình. 17/04/2026

Nhật Bản phê duyệt có điều kiện cho hai sản phẩm có nguồn gốc từ tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng (iPSC) Amchepry (liệu pháp điều trị Parkinson) và ReHeart (miếng dán cơ tim để điều trị suy tim) là những sản phẩm đầu tiên trên thế giới có nguồn gốc từ iPSC được cấp phép, tròn 20 năm kể từ khi tạo ra loại tế bào gốc này vào năm 2006. 23/02/2026

Liệu pháp tế bào NK mang lại hy vọng trong điều trị HIV Các tế bào miễn dịch NK được tăng cường cho thấy tiềm năng trong việc nhắm đích vào những ổ virus HIV mà các loại thuốc hiện nay không thể loại bỏ. 09/02/2026

Tính an toàn và khả năng điều trị bệnh tim quá tải áp lực tâm thất trên mô hình khỉ của tế bào gốc người Quá tải áp lực tâm thất là một dạng bệnh lý tim mạch nguy hiểm, xảy ra khi sức căng thành tâm thất trong quá trình tâm thu quá mức do áp lực trong tâm thất tăng cao. Các nguyên nhân chính trực tiếp gây nên hiện tượng này là tắc nghẽn dòng chảy ra (hẹp động mạch phổi, động mạch chủ), hoặc sức cản cao đối với dòng máu chảy qua mạch máu ngoại vi mà tâm thất được nối vào (tăng huyết áp phổi, tăng huyết áp toàn thân). Bệnh nhân thường bị khó chịu ở nhiều cấp độ, khó thở, hồi hộp, hầu hết đều dẫn đến suy tim, thậm chí tử vong. Ở thời điểm hiện tại, việc điều trị cục bộ là giải pháp tạm thời, bệnh nhân cần được ghép tim – tuy nhiên việc ghép tim gặp nhiều khó khăn, phức tạp nên số lượng thực hiện được chưa cao. Trong hoàn cảnh đó, cấy ghép tế bào gốc để tái tạo mô, hỗ trợ chức năng tim trở thành một hướng đi đầy hi vọng. Một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học Hoa Kỳ, mới đăng tải trên tạp chí Cell Transplantation đầu tháng 11/2024 cho thấy những tế bào cơ tim được tạo nên từ tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng ở người có thể tích hợp vào tim đang trong tình trạng quá tải áp lực tâm thất ở khỉ. Trong nghiên cứu này, liệu pháp tế bào được sử dụng như một phương pháp điều trị bổ sung cho những phương pháp chữa bệnh hiện có. Các nhà khoa học đã thu thập nguyên bào sợi từ da của người hiến, sau đó tái lập trình để tạo ra tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng (induced Pluripotent Stem Cells – iPSCs) rồi điều hướng để chúng biệt hóa thành các loại tế bào tương thích với cơ tim. Những tế bào này được tiêm vào tim của khỉ mang bệnh lý quá tải áp lực tâm thất. Các tế bào đã tích hợp thành công vào lớp cơ tim. Tình trạng tim và sức khỏe tổng thể được theo dõi chặt chẽ trong suốt quá trình nghiên cứu. Các cơn nhịp nhanh thất xảy ra ở 5 trong tổng số 16 động vật thí nghiệm, trong đó 2 cá thể có tốc độ nhanh liên tục, tuy nhiên hiện tượng này biến mất trong vòng 19 ngày sau khi ghép tế bào. Kết quả của nghiên cứu đã chứng minh tính an toàn và khả năng ứng dụng của liệu pháp tế bào gốc đối với bệnh quả tải áp lực tâm thất. Đây là một bước tiến đầy hứa hẹn để ứng dụng tế bào gốc trong điều trị các bệnh tim mạch trên người sau này. --------- TÀI LIỆU THAM KHẢO Scholz J., et al. (2024). Human Stem Cell–Derived Cardiomyocytes Integrate Into the Heart of Monkeys With Right Ventricular Pressure Overload. Cell Transplantation, 33, 09636897241290367. 23/01/2026

Cấy ghép các tấm organoid võng mạc từ tế bào gốc phôi người để đóng lỗ hoàng điểm trên mô hình khỉ Hoàng điểm (điểm vàng) là một bộ phận nằm ở trung tâm của võng mạc, hình bầu dục rộng khoảng 3 mm, bao gồm tế bào gậy và tế bào nón, nơi đây là vị trí cho thị lực cao nhất giúp chúng ta có thể đọc sách, lái xe, nhìn các chi tiết nhỏ. Lỗ hoàng điểm xảy ra khi xuất hiện một vết rách nhỏ bên trong hoàng điểm, không tự liền lại và gây ảnh hưởng đến thị lực. Bệnh nhân lỗ hoàng điểm có cảm giác nhìn mờ, khi nhìn thẳng vật thể bị bẻ cong hoặc méo mó. Trong những năm qua qua, những tiến bộ trong kỹ thuật phẫu thuật đã đạt tỷ lệ đóng kín trên 90%, nhưng các trường hợp kháng trị vẫn thường xuyên được ghi nhận. Việc xử lý các lỗ hoàng điểm tái phát sau phẫu thuật là một thách thức lớn. Bên cạnh đó, ghép võng mạc đã cho thấy thành công về mặt giải phẫu, nhưng khả năng cải thiện thị lực vẫn còn hạn chế và không tránh khỏi hiện tượng khiếm khuyết trường thị giác ngoại vi. Các nhà khoa học Nhật Bản đã thử nghiệm sửa chữa thành công các lỗ hoàng điểm trên mô hình khỉ bằng cách cấy ghép các tấm organoid võng mạc có nguồn gốc từ tế bào gốc phôi người. Sau khi cấy ghép, các lỗ hoàng điểm đã đóng lại bằng cách liên tục lấp đầu không gian bằng mô võng mạc. Việc cấy ghép này đạt những kết quả tích cực khi mô ghép có thể sống sót và trưởng thành, các tế bào thụ cảm ánh sáng (tế bào gậy và tế bào nón) cũng phát triển tốt. Những thí nghiệm bổ sung cho thấy sự cải thiện về khả năng tập trung của mắt và phản ứng với ánh sáng. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng chỉ ra một số cảnh báo, bao gồm tình trạng thải ghép nhé, có thể hạn chế khả năng tích hợp chức năng của mô được cấy ghép. Trong nghiên cứu này, họ đã kiểm soát tình trạng thải ghép bằng cách tiêm steroid. Ngoài ra, đây chỉ là kết quả đơn lẻ và mô hình không mô phỏng chính xác bệnh lý của lỗ hoàng điểm kháng trị ở người. Các tác giả cũng cho biết cần có thêm nhiều nghiên cứu khác để kiểm tra lợi thế của võng mạc có nguồn gốc từ tế bào gốc, bao gồm cả tác dụng bảo vệ đối với tế bào võng mạc của vật chủ, và cách thức tế bào trong mảnh ghép ảnh hưởng đến chức năng thị giác. Nhóm nghiên cứu cũng có kế hoạch thử nghiệm thiết lập một số hình thức giao tiếp synap giữa vật chủ và mảnh ghép trong thời gian quan sát dài hơn hay không. Mặc dù vậy, nghiên cứu này cho thấy tiềm năng cho lớn về việc cấy ghép tế bào gốc có thể trở thành một lựa chọn điều trị thực tế, an toàn và hiệu quả với rủi ro xâm lấn tối thiểu, đặc biệt là với các trường hợp lỗ hoàng điểm khó. Kết quả nghiên cứu được đăng trên tạp chí Stem Cell Reports đầu tháng 10 năm 2024. TÀI LIỆU THAM KHẢO Iwama Y., et al. (2024). Transplantation of human pluripotent stem cell-derived retinal sheet in a primate model of macular hole. Stem Cell Reports. DOI: https://doi.org/10.1016/j.stemcr.2024.09.002 23/01/2026

BỆNH LÝ KHÁC