Tế bào học

Khái quát quy trình nuôi cấy tế bào - Phân lập (isolation): quá trình phân tách một loại hoặc một số loại tế bào trong hỗn hợp (khối mô rắn như dây rốn, mô mỡ; hoặc huyền phù như dịch tủy xương, máu ngoại vi). - Tăng sinh (expansion): quá trình nuôi cấy một loại hoặc một số loại tế bào qua các thế hệ để gia tăng số lượng tế bào. - Cấy chuyển (subculture hay cell passaging): quá trình mở rộng không gian sinh trưởng của tế bào để chúng có thể tiếp tục tăng sinh. Quá trình từ khi phân lập tới lần cấy chuyển đầu tiên được gọi là nuôi cấy sơ cấp, từ sau lần cấy chuyển đầu tiên được gọi là nuôi cấy thứ cấp. - Cải biến: như chuyển gen, cảm ứng biệt hóa hoặc tái lập trình,... - Lưu trữ đông lạnh (cryopreservation hay cell freezing): bảo quản tế bào trong điều kiện lạnh sâu (-80°C hoặc dưới -150°C) để đưa tế bào vào trạng thái nghỉ, gián đoạn tạm thời quá trình tăng sinh của tế bào. - Rã đông (thawing): phục hồi trạng thái hoạt động tăng sinh của tế bào sau quá trình lưu trữ đông lạnh 22/01/2026

Hình thái của tế bào trong nuôi cấy – Quan sát tế bào nuôi cấy dưới kính hiển vi Tế bào trong nuôi cấy có thể được chia thành ba dạng hình thái cơ bản: - Giống nguyên bào sợi (fibroblast-like): hình thoi dài và bám vào bề mặt giá thể để phát triển. - Giống biểu mô (epithelial-like): hình đa giác với kích thước đều đặn hơn, bám dính vào bề mặt giá thể thành từng mảng riêng biệt. - Giống nguyên bào lympho (lymphoblast): hình cầu, được nuôi cấy dạng huyền phù không bám dính vào bề mặt. Đôi khi một số ít tài liệu tách thêm ra một số nhóm nhỏ như dạng tế bào thần kinh, dạng giống tế bào nội mô,... tuy nhiên không điển hình. 22/01/2026

Tế bào gốc là gì? Tế bào gốc đóng vai trò trung tâm trong việc sửa chữa, tái tạo mô và cơ quan bị tổn thương, nhờ đó chúng có tiềm năng lớn trong y học tái tạo, điều trị bệnh, nghiên cứu cơ bản, phát triển dược phẩm,... 22/01/2026

Tiềm năng biệt hóa của tế bào gốc Tế bào gốc là những tế bào chưa đảm nhận chức năng cụ thể để duy trì hoạt động trong cơ thể, chúng có khả năng biệt hóa thành các tế bào khác tại mô xác định để thực hiện chức năng. Tiềm năng biệt hóa của tế bào gốc là mức độ khả năng biệt hóa thành các loại tế bào khác nhau. 22/01/2026

Tế bào miễn dịch Tế bào miễn dịch là những tế bào có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây hại như vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng bằng cách phát hiện, tiêu diệt và loại bỏ chúng, hình thành nên hàng rào phòng thủ của cơ thể. 22/01/2026

Nuôi cấy tế bào cơ bản: Mô hình nuôi cấy 2D và 3D Để đạt điều kiện tốt nhất khi nghiên cứu sinh học tế bào, các tế bào cần được phát triển trong môi trường mô phỏng càng giống loại mô quan tâm càng tốt. Vì vậy, các mô hình nuôi cấy trong không gian 3 chiều (3D) ngày càng được chú trọng đến, thay thế dần cho việc sử dụng các mô hình nuôi cấy phẳng (2D) trong nghiên cứu tế bào. 22/01/2026

Phát hiện vai trò kích hoạt phản ứng miễn dịch của tế bào T hỗ trợ có CD4 dương tính Ung thư là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới. Các phương pháp điều trị ung thư hiện nay gặp nhiều trở ngại vì các loại ung thư có thể di căn, lan rộng từ khối u nguyên phát khắp cơ thể và một số tế bào gốc ung thư có thể trở nên kháng với hóa trị và xạ trị. Liệu pháp miễn dịch đã cho thấy triển vọng, nhưng chỉ có một số lượng tương đối ít (khoảng dưới 20%) bệnh nhân đáp ứng với nó. Hệ thống miễn dịch có hai loại tế bào tiêu diệt những tế bào ung thư: tế bào T dương tính với CD8 và tế bào giết tự nhiên (natural killer cell – NK cell). 21/01/2026

Tế bào gốc trung mô (MSC) Tế bào gốc trung mô (MSC) có khả năng tự tăng sinh và biệt hóa thành nhiều loại tế bào trong cơ thể, là một trong những loại tế bào đang được nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng nhiều nhất hiện nay. 19/01/2026

Tế bào gốc tạo máu (HSC) Tế bào gốc tạo máu (Hematopoietic Stem Cells – HSCs) là những tế bào nguyên thủy, chưa trưởng thành, có thể tự đổi mới, đồng thời có thể biệt hóa thành tất cả các loại tế bào máu bao gồm: bạch cầu, hồng cầu, và tiểu cầu. 19/01/2026

Tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng (iPSC): đặc điểm sinh học và ứng dụng Tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng (induced Pluripotent Stem Cells – iPSCs) là loại tế bào gốc đa tiềm năng được tạo ra trực tiếp từ tế bào soma bằng cách tái lập trình (“reprogramming”). Trong tự nhiên, sự biệt hóa tế bào đi theo một chiều không đảo ngược: toàn năng (totipotency) → đa tiềm năng (pluripotency) → đa tiềm năng giới hạn (multipotency) → vài tiềm năng (oligopotency) → đơn tiềm năng (unipotency). Việc tái lập trình tế bào soma đã đảo ngược quá trình biệt hóa để trở thành tế bào gốc đa tiềm năng. 19/01/2026

Tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng (iPSC): tái lập trình tế bào soma Tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng được tạo ra trực tiếp từ tế bào soma bằng cách tái lập trình (giải biệt hóa) để đưa chúng về trạng thái đa tiềm năng. 19/01/2026

Tế bào gốc đa tiềm năng giới hạn (multipotent stem cells) Tế bào gốc đa tiềm năng giới hạn (Multipotent Stem Cells) là những tế bào có khả năng biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau trong cơ thể, nhưng không phải tất cả các loại tế bào. 19/01/2026

TẾ BÀO HỌC