Atlas mới về tế bào miễn dịch giúp chẩn đoán và điều trị cá nhân hóa cho người châu Á

Các nhà khoa học từ Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan và Ấn Độ đã cùng tham gia một nghiên cứu để tạo ra bản đồ đa dạng miễn dịch châu Á (Asian Immune Diversity Atlas – AIDA), phân tích toàn diện về các tế bào miễn dịch từ nhiều quần thể người châu Á khác nhau. Sự đa dạng sinh học của con người chịu ảnh hưởng của các yếu tố như tuổi tác, giới tính và nguồn gốc di truyền, tác động đáng kể đến kết quả sức khỏe, khiến cho những bản đồ tham chiếu theo từng nhóm dân số trở nên cần thiết để có những hiểu biết lâm sàng chính xác. Bản đồ này có thể hỗ trợ những chẩn đoán chính xác hơn và mang lại phương pháp điều trị cá thể hóa cho người châu Á, đồng thời giải quyết được một vấn đề quan trọng trong nghiên cứu hệ gen toàn cầu, vốn trước đây chủ yếu tập trung vào các nhóm dân số châu Âu.

Các nhà khoa học đã phân tích hơn 1,2 triệu tế bào miễn dịch từ 625 người hiện khỏe mạnh, đồng thời đánh giá các yếu tố về dân tộc, độ tuổi, giới tính ảnh hưởng đến tỷ lệ tế bào miễn dịch và sự biểu hiện gen. Kết quả cho thấy tuổi tác và giới tính ảnh hưởng đến các tế bào miễn dịch khác nhau giữa các nhóm dân tộc châu Á. Trong một số trường hợp, các loại tế bào và biểu hiện gen được phát hiện phổ biến hơn 2-8 lần ở một số quần thể nhất định. Sự khác biệt đó có thể giúp cải thiện chẩn đoán bệnh và đánh giá rủi ro sức khỏe, giải thích tại sao một số người có khả năng mắc một số bệnh truyền nhiễm hoặc tự miễn cao hơn người khác. Ví dụ: người Thái Lan có tỷ lệ tế bào đơn nhân thấp hơn, cho thấy cần phải xem xét yếu tố dân tốc khi cân nhắc hiến mẫu; người Hàn Quốc có tỷ lệ tế bào T điều hòa thấp hơn, liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh tự miễn cao hơn; người Singapore gốc Ấn có gen FCER1A hoạt động mạnh hơn người gốc Hoa, dẫn đến phản ứng miễn dịch có sự khác biệt; ngoài ra cũng tìm thấy mối liên hệ giữa các biến thể di truyền liên quan đến bệnh ở quần thể người Nhật Bản và các loại tế bào miễn dịch cụ thể, chẳng hạn biến thể liên quan đến viêm khớp dạng thấp với gen HIF1A.

Những phát hiện này cho thấy việc kết hợp hồ sơ miễn dịch với dữ liệu di truyền có thể mở đường cho việc chẩn đoán và điều trị chính xác hơn theo từng nhóm dân số ở châu Á. Các bác sỹ có thể sử dụng AIDA để xây dựng xét nghiệm máu thế hệ mới nhằm chẩn đoán nhiều loại bệnh khác nhau.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Kock K.H., et al. (2025). Asian diversity in human immune cells. Cell, 188(8), 2288-2306. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cell.2025.02.017