UNG THƯ VÀ HUYẾT HỌC
NAD thúc đẩy các tế bào miễn dịch phân chia nhanh hơn và có thể tăng cường hiệu quả của các liệu pháp tế bào miễn dịch chống ung thư
Nhóm nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Philadelphia (Hoa Kỳ) đã xác định được NAD (một chất chuyển hóa quan trọng trong tế bào) giúp định hướng phản ứng miễn dịch, đồng thời đưa ra triển vọng trong việc ứng dụng nó để cải thiện hiệu quả của liệu pháp miễn dịch cũng như tăng cường các chiến lược vaccine trong điều trị ung thư.
22/01/2026
Hiệu quả điều trị ung thư của thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch được cải thiện khi kết hợp với xạ trị
Các tế bào miễn dịch như tế bào T, tế bào giết tự nhiên (NK) có khả năng nhận diện các tác nhân lạ và kích hoạt các phản ứng để tiêu diệt các tác nhân này, trong đó có tế bào ung thư. Trên bề mặt các tế bào miễn dịch có hiện diện các phân tử kiểm soát miễn dịch, sự tương tác giữa các phân tử này với nhau kích hoạt quá trình đáp ứng miễn dịch hoặc ức chế quá trình này như một cách bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh tự miễn. Nhằm tránh bị tiêu diệt, tế bào ung thư cũng trình diện các phân tử kiểm soát miễn dịch tương ứng (ví dụ PD-L1 tương thích với PD-1, hình minh họa). Một chiến lược của liệu pháp miễn dịch hiện nay là những thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch, như các thuốc kháng PD-1 (Nivolumab, Pembrolizumab, Cemiplimab) hay kháng PD-L1 (Atezolimumab, Durvalumab, Avelumab) hoặc kháng CTLA-4 (Ipilimumab), nhằm ngăn chặn sự liên kết giữa các phân tử này, giúp tế bào miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Mặc dù vậy, tỷ lệ bệnh nhân đáp ứng với những thuốc này vẫn chưa được như kỳ vọng. Một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (Hoa Kỳ) trên 40 bệnh nhân ung thư đại trực tràng và 25 bệnh nhân ung thư tuyến tụy cho thấy: việc kết hợp bức xạ với các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch có thể là một chiến lược để tăng hiệu quả điều trị. Khi được điều trị bằng bức xạ liều thấp kết hợp với Nivolumab và Ipilimumab (các thuốc miễn dịch có đích tác động khác nhau), 37% bệnh nhân ung thư đại trực tràng và 29% bệnh nhân ung thư tuyến tụy đã có đáp ứng điều trị (đáp ứng hoàn toàn hoặc một phần, hoặc bệnh ổn định không tiến triển). Kết quả lâm sàng này thực sự ấn tượng khi trước đây, tỷ lệ đáp ứng liệu pháp miễn dịch ở các loại ung thư này rất thấp. Phân tích chuyên sâu cho thấy, một số trình tự trong bộ gen người có nguồn gốc từ virus (HERV-K) có xu hướng được biểu hiện cao hơn ở các khối u đáp ứng với liệu pháp thử nghiệm. HERV-K có thể là dấu ấn được sử dụng cho các nghiên cứu trong tương lai để điều chỉnh phương pháp điều trị ung thư cá thể hóa. TÀI LIỆU THAM KHẢO Parikh A. R., et al. (2021). Radiation therapy enhances immunotherapy response in microsatellite stable colorectal and pancreatic adenocarcinoma in a phase II trial. Nature cancer, 2(11), 1124-1135.
22/01/2026
Loại bỏ CD5 trên tế bào CAR-T giúp tăng hiệu quả điều trị ung thư
Tế bào CAR-T là những tế bào miễn dịch lympho T đã được cải biến bằng cách gắn thêm vùng thụ thể kháng nguyên khảm (chimeric antigen receptors – CARs), vừa có khả năng nhận diện kháng nguyên ung thư nhất định, vừa có khả năng hoạt hóa tế bào T. Do đó, các tế bào CAR-T có thể chủ động tìm và tiêu diệt các tế bào ung thư một cách đặc hiệu với vùng CAR. Mặc dù vậy, tương tự đa số các phương pháp điều trị ung thư khác, hiệu quả của liệu pháp này bị giảm theo thời gian và phạm vi áp dụng hạn chế.
22/01/2026
Triển vọng mới trong điều trị bệnh bạch cầu bằng cách hướng đến tế bào gốc của nó
Bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính (Acute myeloid leukemia – AML) là bệnh ung thư máu và tủy xương phổ biến nhất ở người lớn. Ở các bệnh nhân AML có sự tăng sinh mất kiểm soát của những tế bào chưa trưởng thành dẫn đến cạnh tranh thay thế các tế bào máu khỏe mạnh, làm rối loạn chức năng của các tế bào máu. AML là một trong những bệnh ung thư nguy hiểm nhất, gây tử vong cho khoảng 50% bệnh nhân dưới 60 tuổi và 85% bệnh nhân trên 60 tuổi, đồng thời gây gánh nặng kinh tế nặng nề cho gia đình và xã hội.
22/01/2026
Liệu pháp CAR-T: bước đột phá của liệu pháp tế bào trong điều trị ung thư
Thụ thể kháng nguyên khảm (Chimeric Antigen Receptor, CAR) là các protein thụ thể được thiết kế bao gồm cả chức năng liên kết với kháng nguyên đặc hiệu và chức năng kích hoạt tế bào miễn dịch. Các tế bào T mang cấu trúc CAR (CAR-T) có khả năng phát hiện đặc hiệu các tế bào ung thư, điều mà tế bào T bình thường không làm được hoặc nhận diện kém. Khi được truyền vào cơ thể bệnh nhân, tế bào CAR-T đi tìm và tiêu diệt tế bào ác tính, đồng thời có khả năng nhân lên để duy trì nguồn “thuốc sống” này trong cơ thế, ức chế ung thư.
22/01/2026
Liệu pháp miễn dịch trong điều trị ung thư
Liệu pháp miễn dịch (immunotherapy) là một phương pháp điều trị ung thư bằng cách kích thích và hoạt hoá hệ thống miễn dịch của con người chống lại ung thư. Đây là một loại liệu pháp sinh học, sử dụng các chất được tạo ra từ sinh vật sống để điều trị ung thư.
21/01/2026
