Tế bào đuôi gai biểu hiện CD5 đóng vai trò quan trọng đối với khả năng đáp ứng liệu pháp miễn dịch của bệnh nhân ung thư

Liệu pháp miễn dịch đã cho thấy hiệu quả đáng kinh ngạc trong điều trị ung thư. Ví dụ ở bệnh nhân ung thư hắc tố tiến triển (dạng ung thư da gây tử vong nhiều nhất), tỷ lệ sống sót sau năm năm đã tăng từ dưới 10% lên hơn 50% kể từ khi liệu pháp miễn dịch được áp dụng vào năm 2011. Tuy nhiên, tỷ lệ bệnh nhân ung thư đáp ứng với liệu pháp miễn dịch còn thấp.

Hệ thống miễn dịch bảo vệ cơ thể chống ung thư bằng cách kích hoạt tế bào lympho T tiêu diệt tế bào khối u, nhưng không tấn công các tế bào khỏe mạnh nhờ hệ thống các điểm kiểm soát miễn dịch. Để đáp ứng lại, các tế bào khối u thao túng hệ thống điểm kiểm soát miễn dịch để tránh sự nhận diện bởi tế bào T. Một trong những hướng đi thành công nhất của liệu pháp miễn dịch ung thư là ức chế các điểm kiểm soát này để tế bào T nhận diện và tiêu diệt tế bào khối u, tuy nhiên tỷ lệ đáp ứng vẫn chưa được như kỳ vọng.

Bằng cách phân tích dữ liệu từ The Cancer Genome Atlas - một cơ sở dữ liệu công khai với thông tin về 20.000 khối u đại diện cho 33 loại ung thư, các nhà khoa học Hoa Kỳ đã phát hiện ra rằng những bệnh nhân mắc các loại ung thư da, phổi, xương, mô mềm, vú và cổ tử cung sẽ có kết quả tốt hơn nếu họ có lượng tế bào đuôi gai biểu hiện CD5 cao hơn trong khối u. Tế bào đuôi gai là một thành phần của hệ thống miễn dịch trong cơ thể, giữ vai trò rất quan trọng với khả năng miễn dịch ung thư, có vai trò kích hoạt phản ứng của tế bào T để chống lại khối u ác tính, còn CD5 là một loại glycoprotein được biểu hiện trên bề mặt nhiều loại tế bào miễn dịch nhưng người ta chưa hiểu rõ về chức năng của nó. Các thí nghiệm tiếp theo với tế bào ung thư và mô hình chuột cho thấy tế bào đuôi gai biểu hiện CD5 cần thiết cho hoạt động chống lại tế bào ung thư, chúng kích thích tế bào T tăng sinh và thực hiện chức năng, từ đó làm tăng khả năng sống sót ở bệnh nhân và khả năng đào thải miễn dịch đối với khối u. Những tế bào này cũng đóng góp quan trọng vài việc phong tỏa điểm kiểm soát miễn dịch – một liệu pháp miễn dịch giúp tái kích hoạt phản ứng miễn dịch của chính cơ thể trong điều trị ung thư.

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện số lượng tế bào đuôi gai biểu hiện CD5 bên trong khối u có thể được sử dụng để đánh giá khả năng bệnh nhân nhận được lợi ích từ liệu pháp miễn dịch hay không. Việc làm tăng số lượng hoặc tăng cường hoạt động của tế bào đuôi gai biểu hiện CD5 có khả năng là giải pháp hỗ trợ hiệu quả trong điều trị ung thư bằng liệu pháp miễn dịch. Một trong những giải pháp để thực hiện điều này, các nhà khoa học đã chứng minh protein miễn dịch IL-6 giúp làm tăng lượng tế bào đuôi gai biểu hiện CD5.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

He M., et al. (2023). CD5 expression by dendritic cells directs T cell immunity and sustains immunotherapy responses. Science, 379(6633), eabg2752. DOI: https://doi.org/10.1126/science.abg2752