Liệu pháp tế bào gốc

Triển vọng của liệu pháp tế bào gốc trung mô (MSC) trong điều trị đột quỵ thiếu máu cục bộ gây tổn thương não ở trẻ sơ sinh Đột quỵ thiếu máu cục bộ động mạch trong giai đoạn sinh (Perinatal arterial ischemic stroke – PAIS) là tình trạng cục máu đông xuất hiện ở động mạch não của trẻ ở thời điểm trước, trong hoặc ngay sau khi sinh. Tình trạng này xuất hiện ở khoảng 1/2.300 trẻ sơ sinh đủ tháng sinh ra còn sống, với tỷ lệ tử vong là 3,49/100.000 trẻ. Tình trạng này gây tổn thương não và các khuyết tật thần kinh suốt đời, bao gồm bại não, các vấn đề về hành vi, khó khăn về nhận thức và ngôn ngữ. Điều trị hiện tại cho PAIS tập trung vào kiểm soát co giật và các bệnh nhiễm trùng liên quan, chưa có phương pháp hiệu quả để làm giảm tổn thương não. Gần đây, nhiều bằng chứng cho thấy tế bào gốc trung mô (Mesenchymal stem/stromal cell – MSC) có khả năng cải thiện chức năng ở các trường hợp đột quỵ, cả trên mô hình động vật và ở người trưởng thành, mở ra chiến lược điều trị bệnh lý này bằng phương pháp tế bào gốc. 23/01/2026

Liệu pháp tế bào gốc trung mô điều trị tự kỷ được chấp thuận tại Nhật Bản Ngày 7 tháng 8 năm 2025, Biostar (một công ty công nghệ tế bào gốc hàng đầu tại Hàn Quốc) đã công bố rằng bệnh viện Trinity Clinic (đơn vị hợp tác của công ty tại Osaka, Nhật Bản) đã được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản chấp thuận điều trị chứng tự kỷ bằng liệu pháp tế bào gốc trung mô từ mô mỡ tự thân của Biostar. 23/01/2026

Tăng cường tái tạo niêm mạc tử cung: tiềm năng điều trị của tế bào gốc trung mô dây rốn và dịch ly giải tiểu cầu siêu hoạt hóa Niêm mạc tử cung (hay nội mạc tử cung) là một lớp tế bào lót bên trong bề mặt tử cung phụ nữ, có độ xốp nhất định để thai nhi làm tổ và lấy chất dinh dưỡng. Niêm mạc tử cung có độ dày mỏng tùy thuộc cơ địa và ảnh hưởng lớn đến quá trình thụ thai. Lớp này quá mỏng ( 20 mm) khiến phôi khó làm tổ. Trong điều trị niêm mạc tử cung mỏng, một số biện pháp khắc phục được chú ý đến bao gồm liệu pháp estrogen, huyết tương giàu tiểu cầu, tế bào gốc,… 23/01/2026

Tế bào gốc trung mô dây rốn (UC-MSC) cho thấy triển vọng chống lại sự lão hóa miễn dịch Sự lão hóa miễn dịch (Immunosenescence) là sự suy giảm của hệ thống miễn dịch liên quan đến lão hóa, thường dẫn đến phản ứng miễn dịch bị suy yếu và tăng khả năng mắc các bệnh nhiễm trùng, các bệnh tuổi già và nhiều loại bệnh khác. Tuyến ức (nơi tế bào T trưởng thành) và lá lách (quan trọng đối với chức năng miễn dịch) đều bị teo đáng kể theo thời gian, làm giảm chức năng của chúng. 23/01/2026

Điều trị chấn thương tủy sống bằng tế bào gốc trung mô tự thân: kết quả thử nghiệm lâm sàng tại Nhật Bản Tủy sống bao gồm dây thần kinh và các tế bào trong ống tủy chạy dọc phía sau lưng từ não đến gần mông, giúp nó thực hiện chức năng gửi tín hiệu thần kinh từ não đến các bộ phận trên cơ thể. Chấn thương tủy sống dẫn đến các tín hiệu thần kinh có thể không được dẫn truyền, dẫn đến mất cảm giác và mất khả năng vận động ở vị trí dưới vùng tổn thương. Các nhà khoa học tại Đại học Yale (Hoa Kỳ) kết hợp cùng Đại học Sapporo (Nhật Bản) đã đánh giá tính khả thi, độ an toàn và hiệu quả điều trị cho bệnh nhân chấn thương tủy sống bằng tế bào gốc trung mô (MSC) tự thân từ tủy xương. Trong thử nghiệm lâm sàng pha II này, 13 bệnh nhân chấn thương tủy sống được thu thập tủy xương, nuôi cấy tăng sinh MSC và truyền theo đường tĩnh mạch. Sau 6 tháng điều trị, 12/13 bệnh nhân đã có cải thiện chức năng thần kinh, được đánh giá theo thang điểm suy giảm của Hiệp hội Chấn thương cột sống Hoa Kỳ (the American Spinal Injury Association Impairment Scale – ASIA). Theo Tiêu chuẩn Quốc tế về Phân loại Chức năng và Thần kinh của Tủy sống (International Standards for Neurological and Functional Classification of Spinal Cord – ISCSCI-92) và Phép đo Độc lập Tủy sống (Spinal Cord Independence Measure – SCIM-III) về khả năng sinh hoạt hàng ngày, cả 13/13 bệnh nhân đều có sự cải thiện chức năng. Một trường hợp điều trị chấn thương tủy sống bằng tế bào gốc trung mô (MSC) tự thân trong thử nghiệm. Bệnh nhân nữ, 56 tuổi, chấn thương do đập trán vào tường và cổ bị ngửa ra sau quá mức khi bất tỉnh. Bệnh nhân nằm liệt giường trước khi truyền tế bào gốc (điểm ASIA là A). Sau 49 ngày gặp chấn thương tủy sống và điều trị, bệnh nhân được ghép 102 triệu MSC tủy xương tự thân, và nhanh chóng cải thiện chức năng vận động. Điểm SCIM-III được cải thiện chỉ sau 2 tuần truyền MSC, sau đó là sự cải thiện dần về điểm vận động và cảm giác. Sau 181 ngày truyền MSC, điểm ASIA đã cải thiện từ A sang C. Những thành công này cho thấy khá rõ khả năng hồi phục chức năng thần kinh sau chấn thương tủy sống bằng cách sử dụng liệu pháp tế bào gốc trung mô. --------- TÀI LIỆU THAM KHẢO Honmou O., et al. (2021). Intravenous infusion of auto serum-expanded autologous mesenchymal stem cells in spinal cord injury patients: 13 case series. Clinical Neurology and Neurosurgery, 203, 106565. 23/01/2026

Liệu pháp tế bào gốc trung mô (MSC) giúp phục hồi não sau đột quỵ thiếu máu não cục bộ Đột quỵ thiếu máu cục bộ là tình trạng xảy ra khi tắc nghẽn mạch máu não (do cục máu đông làm tắc, hoặc thành mạch bị hẹp, xơ vữa) gây cản trở quá trình lưu thông máu lên não, làm thiếu oxy và dưỡng chất cho các tế bào não, khiến chúng chết hàng loạt. 22/01/2026

Liệu pháp tế bào gốc đa tiềm năng: những yêu cầu cần thiết và tổng quan các dòng tế bào có thể sử dụng Tế bào gốc đa tiềm năng (Pluripotent Stem Cell – PSC) có khả năng biệt hóa thành tất cả các loại tế bào có trong cơ thể, nhưng không thể hình thành phần phụ ngoài phôi (nhau thai, cuống rốn) nên không phát triển được thành cơ thể hoàn chỉnh. 22/01/2026

Mô hình “phổi trên vi mạch” (lung-on-a-chip) đầu tiên của người được xây dựng từ tế bào gốc của một người hiến duy nhất và mô hình nghiên cứu bệnh lao 1. Mô hình organ-on-a-chip Một organ-on-a-chip (OoC), có thể hiểu là “cơ quan trên vi mạch”, là một con chip trên đó chứa các tế bào được nuôi cấy 3D kết hợp cùng các kênh dẫn truyền để mô phỏng các hoạt động và phản ứng sinh lý của một cơ quan hoặc một hệ thống cơ quan. Trên các kênh này, chất lỏng có thể được bơm linh hoạt như cung cấp máu, hoặc không khí được dẫn truyền giống như hoạt động hô hấp ở phổi. Bằng cách hoạt động mô phỏng giống hệt các mô phức tạp trong cơ thể, hệ thống này mang lại những lợi thế lớn hơn nhiều so với nuôi cấy tế bào tiêu chuẩn hay động vật trong nghiên cứu mô hình bệnh lý, phát triển thuốc, thử nghiệm độc tố,… Mô hình lung-on-a-chip (LoC) – “phổi trên vi mạch” là hệ thống mô phỏng hoạt động của phổi con người, tương tự như nhiều cơ quan khác. Ở phổi, các túi khí gọi là phế nang diễn ra quá trình trao đổi khí thiết yếu, đồng thời cũng là rào chắn quan trọng chống lại virus và vi khuẩn đi qua đường hô hấp. Các nhà nghiên cứu đã mô phỏng cấu trúc phế nang trên con chip nhỏ để hiểu cách chúng hoạt động và phản ứng với sự nhiễm trùng. Từ trước tới nay, các thiết bị LoC được tạo ra từ hỗn hợp các tế bào của bệnh nhân và các tế bào thương mại trên thị trường, nghĩa là chưa mô phỏng hoàn toàn chức năng phổi hoặc quá tình tiến triển bệnh phối của một cá nhân cụ thể. 2. Mô hình lung-on-a-chip phát triển từ tế bào gốc của một người hiến duy nhất và mô hình nghiên cứu bệnh lao Các nhà nghiên cứu tại Viện Francis Crick (Anh) kết hợp cùng các chuyên gia của AlveoliX (Bỉ) đã tạo ra mô hình lung-on-a-chip đầu tiên chỉ sử dụng tế bào gốc lấy từ một người duy nhất. Những con chip này mô phỏng chức năng và bệnh lý ở phổi của từng cá nhân, hứa hẹn sẽ thử nghiệm các phương pháp điều trị bệnh lao và nhiều bệnh hô hấp khác. Nhóm nghiên cứu đã tạo ra các tế bào biểu mô phế nang và nội mô mạch máu từ tế bào gốc đa tiềm năng cảm ứng (induced pluripotent stem cell – iPSC) ở người, đây là loại tế bào có khả năng biệt hóa thành hầu hết các loại tế bào có trong cơ thể. Hai loại tế bào này được nuôi cấy riêng biệt ở mặt trên và mặt dưới của một màng mỏng con chip để tái tạo hàng rào túi khí. Ngoài ra, AlveoliX đã thiết kế hệ thống chuyên dụng để tạo ra lực kéo giãn ba chiều theo nhịp điệu tác động lên túi khí được tạo ra, mô phỏng lại chuyển động của hô hấp. Điều này kích thích hình thành các vi nhung mao, một đặc điểm quan trọng của tế bào biểu mô phế nang để tăng diện tích bề mặt cho các chức năng của phổi. Sau đó, các nhà khoa học đã thêm các đại thực bào (cũng được tạo ra từ iPSC của người đó) và vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis vào chip để mô phỏng giai đoạn đầu của quá trình nhiễm bệnh. Trên cấu trúc này đã hình thành các cụm đại thực bào chứa lõi hoạt tử - gồm các tế bào chết hoại tử ở trung tâm, được bao ngoài bởi các đại thực bào sống. Sau 5 ngày nhiễm trùng, hàng tào tế bào nội mô và biểu mô bị sụp đổ, mô phỏng việc phế nang bị phá vỡ. Hiện nay, nhiễm trùng đường hô hấp và các biến chứng của nó tạo nên mối quan ngại lớn về sức khỏe cộng động. Việc tạo ra các mô hình lung-on-a-chip giúp hiểu rõ cấu trúc phổi để nghiên cứu bệnh học và phương pháp điều trị bệnh. Đặc biệt, các chip được tạo ra từ các tế bào của một người duy nhất sẽ cho phép chúng ta mô phỏng tình trạng phổi và khả năng đáp ứng thuốc của từng cá nhân, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp cho từng người (y học cá thể hóa). TÀI LIỆU THAM KHẢO Luk C. H., et al. (2026). Autologous human iPSC–derived alveolus-on-chip reveals early pathological events of Mycobacterium tuberculosis infection. Science Advances, 12(1), eaea9874. DOI: https://doi.org/10.1126/sciadv.aea9874 21/01/2026

Tế bào gốc trung mô (MSC) có khả năng chống lại tác dụng phụ gây tiểu đường của thuốc miễn dịch điều trị ung thư Một chiến lược mà các tế bào khối u tránh được sự nhận diện của hệ thống miễn dịch là tăng cường điều chỉnh các yếu tố gây cản trở tín hiện đến tế bào miễn dịch (cơ chế này gọi là điểm kiểm soát miễn dịch). Ví dụ, phân tử PD-L1 ở tế bào ung thư liên kết với PD-1 trên tế bào T làm ức chế sự kích hoạt tế bào T (Hình 2). Các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch hiện đang được sử dụng rộng rãi để điều trị bệnh ung thư (như Nivolumab, Pembrolizumab kháng PD-1, hay Atezolizumab, Durvalumab kháng PD-L1,…), tuy nhiên tác dụng phụ nghiêm trọng là gây nên các bệnh tự miễn, phổ biến nhất là tiểu đường type 1. 20/01/2026

Các sản phẩm tế bào gốc trung mô (MSC) được cấp phép trên thế giới Tế bào gốc/đệm trung mô (Mesenchymal stem/stromal cell – MSC) là loại tế bào được phân lập từ nhiều mô khác nhau trong cơ thể, có khả năng tự tăng sinh và biệt hóa thành các tế bào thuộc mô liên kết (mỡ, xương, sụn,…) và nhiều loại tế bào khác trong cơ thể. Tế bào gốc trung mô có thể tiềm năng điều trị nhiều bệnh khác nhau từ các cơ quan như hệ thần kinh, tim mạch, xương khớp, gan, thận, bệnh tự miễn,... 19/01/2026

Phục hồi thị lực cho các bệnh nhân thiếu tế bào gốc rìa giác mạc bằng phương pháp cấy ghép các tấm biểu mô giác mạc tạo nên từ tế bào gốc Giác mạc của mắt được phủ một lớp biểu mô phân tầng, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thị lực. Tại rìa giác mạc có một kho tế bào gốc ở đáy, có vai trò tăng sinh để cung cấp các tế bào biểu mô cho trung tâm giác mạc. Khi không có hoặc không đủ số lượng tế bào gốc này, bệnh nhân mắc phải tình trạng thiếu tế bào gốc rìa giác mạc (limbal stem-cell deficiency – LSCD), khiến cho việc tái tạo biểu mô không còn đảm bảo, bề mặt giác mạc bị bao phủ bằng mô kết mạch xơ hóa, dẫn đến mất thị lực. 19/01/2026

Tế bào gốc tạo máu và ứng dụng trong lâm sàng - ghép tế bào gốc tạo máu Tế bào gốc tạo máu (Hematopoietic Stem Cells – HSCs) là những tế bào nguyên thủy, chưa trưởng thành, có thể tự đổi mới, đồng thời có thể biệt hóa thành tất cả các loại tế bào máu bao gồm: bạch cầu, hồng cầu, và tiểu cầu. 19/01/2026

LIỆU PHÁP TẾ BÀO GỐC